KYK Blog

- Hayatın İçindeki Blog

Seramik Yapıştırıcılarının Tarihi

Seramik Yapıştırıcılarının Tarihi

Kireç kullanılarak elde edilen harç ve sıvalar, eski Yunan, Roma ve onu izleyen dönemlerden çimentonun bulunmasına kadar geçen sürede yapıların inşalarında kullanılmış. Harçlar çeşitlilik arz ederken, horasan harç ve sıvaları kireç harç ve sıvaları içinde tanımlanıyor. Kırıldıktan sonra öğütülüp toz haline getirilen kiremit, tuğla, çömlek vb. pişmiş killere horasan deniyor. Horasan harcı ise belli oranlarda horasana kireç, su ve bazı katkı maddelerinin eklenmesiyle üretilen bağlayıcı ve taşıyıcı özelliğe sahip bir malzemedir. Bazı uygulamalarda harcın içerisine kum katılırken, bazılarında ise nohut büyüklüğünde, parçalar halinde tuğla, kiremit kırıklarına rastlanır.

Horasan harcı çimento bulunana kadar eski ve tarihi yapıların temel bağlayıcısı olarak kullanılmıştır. Çini, mermer, doğal taş gibi tarih boyunca binaları süslemede kullanılan kaplama malzemeleri horasan harcı ile yapıştırılmıştır.

Çimentolu seramik yapıştırıcılarının ilk temelleri birkaç bin yıl önce atılmıştır. Zamanında modern portland çimentosunun öncüsü opus çimentosu Romalılar tarafından kullanılıyordu. Opus çimentosunun yüksek basınç dayanımı sayesinde Romalılara yüksek su kemerleri ve devasa konsol koridorlar ve kolezyumlar inşa edebilmişlerdir.

Kollezyum MS 72 yılında yapımına başlanmış ve MS 80 yılında tamamlanmıştır.

Romalılar kireci ve İtalya’nın Pozzuoli bölgesine yakın bir yerde buldukları volkanik külü bir araya getirip, bağlayıcı malzeme olarak kullandılar ve buna puzzolan çimento adını verdiler. Şu anda İtalya’da bulunan pek çok önemli Roma yapısı (Pantheon, Coliseum, Roma Hamamları) ve yaklaşık 8.000 km Roma yolu bu malzeme ile yapıldı.

Bugünkü anlamıyla çimentonun, betonun ve betonarmenin ortaya çıkması için ise 19. yüzyılın beklenmesi gerekti. 1812 yılında Fransa’da, Louis Vicat ilk yapay çimentoyu üretti. 1824 yılında, İngiliz Joseph Aspdin portland çimentosunu geliştirdi.

Çimentonun geliştirilmesiyle birlikte inşaat sektörünün birçok yerinde çimento kullanılmaya başlandı. Çimentonun geliştirilmesiyle birlikte seramik ve kaplama malzemelerinin yapıştırılmasında da çimento ve çimentolu harçların kullanımı arttı. 1950’li yıllara kadar kullanılan çimentolu harçlara geleneksel harçlar olarak adlandırabiliriz.

Geleneksel seramik yapıştırma harçları, modern inşaat teknolojisinin birçok farklı talebi ile baş etmede güçlük çekmekteydi. Bunun basit nedeni, geleneksel seramik yapıştırma harçlarının gözenekli yüzeylerle mekanik olarak birbirine geçmesi ile bağlanmasıdır. Seramiğin geleneksek yöntemle döşenmesinde kalın bir harç yatağına seramiğin bastırılarak yerleştirilmesiyle yapılmaktadır. Kalın yataklı harç üzerine uygulanan basıncın etkisiyle harç sıkışır ve ince çimento parçacıkları seramiğin gözenekli arka yüzeyine geçer. Harcın sertleşmesiyle mekanik kenetlenme gerçekleşir.

Ne var ki, bugün gelinen seramik üretim teknolojisinde bu tür bir uygulama için ne seramikler ne de alt tabaka yeterince gözenekli değildir. 1950'li yıllardan başlayarak, bağ kuvvetini arttırmak için harçlara sıvı polimer bağlayıcılar ilave edildi. Bu sıvı polimer bağlayıcıların sahada doğru oranlarda kullanılması ve uygulanması çok zordu. Geleneksel seramik yapıştırma harçları genellikle sahada çimento ve kumu 1:3 ila 1:5 oranında karıştırarak yapılıyordu. Saha da bu oranları doğru ve homojen bir şekilde karıştırmak çok zorken bir de üzerine sıvı polimer karıştırmak uygulamacı açısından çok özen ve tecrübe gerektiren bir durumdu.

Geleneksel harçların yapısının değişmesinde en önemli gelişme 1953 yılında polimer üreticisi bir firmanın suyla tekrar dağılabilir polimer üretmesiyle başladı. Tekrar dağılabilir toz polimerler mineral bağlayıcıların tek başına sunamayacağı esneklik, suya dayanım, yüksek yapışma mukavemeti, ısıya dayanım, uzun işlenebilirlik gibi mükemmel özellikler sundu. Dahası bu toz polimerler fabrika ortamında doğru oranlarda karıştırılmış kuru karışımlar halinde ve hazır paketler halinde sahaya sevk edilebilir halde sunulmaya başlandı. Modifiye edilmiş, tek bileşenli, sadece su ilave edilerek kullanıma hazır hale gelen bu harçlar klasik saha harçlarına göre çok daha yüksek mekanik mukavemetlere sahip ve uygulamacıya daha yüksek güven verir hale geldi.

Bugün uygulamacılar seramik yapıştırma harcını sahada kolay bir şekilde sadece su ile karıştırarak kullanabiliyor. Uygulamacılar seramik ebadına, uygulama alanına, ortam koşullarına ve kullanım alanına göre onlarca farklı tip ve sınıftaki seramik yapıştırıcılarından seçerek daha doğru ve hızlı seramik kaplama uygulamalarını yapabiliyor.

KYK Yapı Kimyasalları olarak TS EN 12004 standardına uygun, TS EN 12004 standardına göre farklı tip ve sınıflarda, kaplama türüne, seramik ebadına, ortam koşullarına ve yüzey çeşidine göre seçilebilecek 18 farklı seramik yapıştırıcısını seramik uygulamacılarına sunuyoruz.

Ürün seçim sihirbazından ürünler ile ilgili detaylara ulaşabilirsiniz.

Ürün Seçim Sihirbazı:

Kaynaklar

• Doç. Dr. Hasan Böke, Yrd. Doç. Dr. Sedat Akkurt, Doç. Dr. Başak İpekoğlu'nun Tarihi Yapılarda Kullanılan Horasan Harcı ve Sıvalarının Özellikleri adlı çalışması, Yapı dergisi, Sayı 269, Nisan 2004.

• TS EN 12004


1 Yorum

avatar
Yakup Zertürk

Bize bu kolaylıklara vesile olan sizler gibi degerli kardeslerimize cok teşekkür ederiz